Familiewapen

Geregistreerde familiewapen
Registered coat of arms

 

Die blasoneering (beskrywing van die wapen) lui soos volg:
Verdeel: Regs, (van AGTER die skild gekyk) ʼn halwe Friesiese adelaar, wat natuurlik altyd swart is, op ʼn oranje agtergrond. Links, in blou ʼn Fleur-de-lis in goud en ʼn skildhoof gedeel van die een in die ander (die skildhoof is dus regs blou en links oranje).
Hierdie wapen vorm dus nou die basis van diè Van der Walt-wapen.
Die van der Walt wapen, soos vertoon op die webblad, is namens die Kwartmillinuim Fees komitee geregistreer. Die Departement Heraldiek het die wapen ontwerp en dit vir goedkeuring aan Tjaart en Christie van der Walt voor gelê. Hulle het dit toe so aanvaar en die wapen was die eerste keer vertoon by die fees. Persone wat die wapen graag wil vertoon, is welkom, solank dit vir persoonlike doeleindes is. ʼn Individu kan miskien byvoorbeeld ʼn helmet, louriere en simbole bysit as hulle dit wil personifieer. Dit is egter logies dat dit dan ʼn nuwe ontwerp sal wees en dat dit geregistreer moet word by die Buro van Heraldiek.

Betekenis van die simbole
Die halwe adelaar verteenwoordig die adelaar wat op die Friesiese nasionale wapen verskyn.
Die fleur-de-lis verteenwoordig die stammoeder, Johanna Weyers, se aanvanklik land van herkoms (Frankryk) ten tye van die registrasie van die wapen. Navorsing wat gedoen was daarna het aan die lig gebring dat sy nie van Franse afkoms was nie. Sekere navorsers redeneer dat dit moontlik Batavia kon gewees het.
Die blou en oranje agtergronde weerspieël van die kleure op die vlag van die Vereenigde G’octroijeerde Oost-Indische Compagnie (VOC). Die twee variasies van die wapen soos bo, is beide aanvaarbaar. Die koste verbonde aan die druk van ʼn ekstra kleur, oranje, het heel moontlik veroorsaak dat die oorheersend geel en blou wapen die mees algemene een in gebruik is.

Meaning of the symbols

The half eagle represents the Friesian eagle which appears on their national coat of arms. The Fleur-de-lis represents France, Johanna Weyers’s country of origin at the time of registration. Research done at a latter stage on her back ground revealed that her family was not from France but possibly from Batavia.

Colour representation

The Friesian eagle and the Fleur-de-lis are shown in their original colours. The blue and the orange back ground on the shield reflects some of the colours of the VOC’s  (VereenigdeG’octroijeerde Oost-Indische Compagnie) flag. There are two variations of coat of arms shown on the web site. Both colour variations are exceptable. Printing cost was probably the reason for using the design without any orange. This design is most commonly used by the ‘Bond’.

Familiewapen in gebruik
Coat of arms in use

 

Die ontstaan van Familiewapens
Die woord “Familiewapen” is gewoonlik misleidend.
Familiewapens word geregistreer deur ʼn individu en nie ʼn familie nie. Mense met dieselfde van en ook afstammelinge van die stamvader het dus geen aanspraak op so ʼn wapen nie.
Na die Middeleeue het die heersende families in die dorpe die reg gehad om kontrakte te sluit met ander partye of instansies. Aangesien handtekeninge eers in gebruik gekom het in die sestiende eeu het die adel hulle familiewapen in die vorm van ʼn seël op die kontrak afgedruk om dit te bekragtig. Die handeldrywers, wat egter geen familiewapen besit het nie, het ʼn handelsmerk gebruik, omkring deur sy naam. Dit het egter nie lank geneem voordat hulle dit op ʼn skild gewys en dit daardeur geheraldiseer het om sodoende hulle status te verhoog.
Die feit is dat die meeste van ons voorvaders boere, soldate en arbeiders was en dus nooit nodig gehad het om hulle kontraktueel te verbind nie. Gaele van der Walt se voorouers was boere in Friesland en het daar dus geen familiewapen bestaan vir die van nie.

The history of the Family crest
Family crests/coats-of-arms are often misunderstood Few families world wide have one to which all members are entitled to. People with the same surnames or  descends from the same progenitor, does not mean entitlement. The van der Walt coat of arms shown on the web site is register in the name of the ‘van der Walt Bond’ as an organization. Persons carrying the surname are welcome to display it in their homes, but are not allowed to use it for commercial purposes. If an individual wants to add a helmet and other symbols it will obviously become a new design and must therefore be registered at the Buro of Heraldry. In other words, the design can be used as a basis to add new features for new registration.

After the Middle Ages, members of the ruling families in the towns could enter into contracts and had to seal their deeds because, till well into the sixteenth century, signatures were seldom used. He who belongs to an old family put his arms on the seal, and those who had no arms first used simple merchant’s marks, surrounded by their name, for the same purpose. The ordinary citizens, who had first used merchant’s marks, usually ‘heraldized’ them soon afterwards, by placing them on a shield.

The fact is that most of our South African forefathers were only farmers, soldiers and tradesmen and never had the need to enter into contract. This is also true for Gaele van der Walt’s forbearers in Friesland and had therefore no family crest or coat of arms.

Die oorerflikheid van die wapen
Dit is ʼn grondbeginsel van wapenvoering dat wapens in die direkte lyn van geslag na geslag oorgeërf word. Slegs diegene wat bewys kan lewer dat hulle direkte afstammelinge is van die persoon kan aanspraak maak op so ʼn geregistreerde wapen.


Heraldic award

One of the most important ground rules is that a coat of arms can be inherited by the eldest son on the father’s side. Only the direct descendent can claim, with proof, the use of such a coat of arms and not all those that carry the surname or other family members. It is granted to a person or organization and NOT to a family as most believe.

Belangstelling in die heraldiek
Oor die afgelope eeu was daar ʼn besliste herlewing van belangstelling in heraldiek en het baie mense opnuut na ʼn egte “familiewapen” gesoek, dikwels tevergeefs. In stede daarvan dat bestaande argiefbronne behoorlik geraadpleeg was, het baie mense verkies om ʼn makliker pad in te slaan. In vele gevalle is net ʼn gedrukte heraldiese versamelwerk oopgeslaan en is enige wapen, wat daar toevallig met dieselfde van vermeld staan, sonder veel, indien enige, bedenkinge oorgeneem. Die feit dat baie van ons Suid-Afrikaanse stamvaders maar gewone boere, soldate of ambagsmanne was en nie ʼn behoefte om wapens te voer gehad het nie, het die posisie vererger. In Suid-Afrika was dit veral die Nederlander, J.B. Rietstap, se Armorial General, wat as bron vir hierdie wapenoornamens gedien het. Hierdie wapen oornames het sy hoogtepunt bereik in die reeks genealogiese artikels wat in die uitgawe van ‘Die Brandwag’ in 1944 gepubliseer was. So ʼn bekendheid het hulle verwerf, dat ʼn klein nywerheid ontstaan het om hierdie nuwe “familiewapens” in kleur te druk of om dit op borde en ander voorwerpe af te beeld en aan die publiek te verkoop. Hierdie onbewese wapens kan mens vandag amper in elke huis in Suid-Afrika raakloop.

Interest in heraldry

A renewed interest developed in South Africa in the first half of the last century. It was mostly the works of the Dutchman J.B. Rietstap, entitled ‘Armorial General’ which serves as a source for coat of arms. No proper research was done at that time to ensure that the designs actually match the relevant surnames. This practise reached its peak in 1944 when articles of coat of arms and genealogy data started to appear in the magazine, ‘Die Brandwag’. The popularity under the South Africans was so great that a small industry was born out of this. Colour prints, copper artwork and printing on objects can still be found in many homes today.

Valse Familiewapen
False coat of arms

 

Valse familiewapens

Daar is besighede wat nog steeds hierdie vals familiewapens gepaardgaande met verkeerde genealogiese data aan die publiek verkoop. In die vroeë sewentiger jare het die sogenaamde ‘van der Walt’ wapen in uitgedrukte koper verskyn onder die dekmantel dat dit die oorspronklike wapen is. Die Bond het in daardie jare die Nederlandse Rijsargief gekontak en na vele gesoek kon geen wapen vir die van opgespoor word nie. Die afdruk wat verkoop was aan baie vangenote was vir die familie met die van Walta, dus ʼn algehele vervalsing. Vandag nog is daar Amerikaanse organisasies wat verkeerde genealogiese inligting oor die internet verkoop onder die naam “World book of the Vanderwalts”. Vangenote moet verkieslik die Bond kontak vir die korrekte geregistreerde inligting om teleurstelling en onnodige koste te vermy.

Sedert Junie 1963 bied die Heraldiekwet egter regsbeskerming vir geregistreerde wapens en is dit sedert 1980 ʼn oortreding van die Wet om ʼn “familiewapen” te “verskaf”, tensy die verskaffer oor ʼn sertifikaat van egtheid, uitgereik deur die Staatsheraldikus, beskik.

Hierdie verbod sluit o.a. ook in die verkoop van items soos gedrukte of geskilderde wapens, rekenaaruitdrukke daarvan, glas of kristalware waarop wapens gegraveer is, wapens in hout uitgekerf, wapens van gebrandskilderde glas, ens.

False coat of arms and family trees

Small enterprises still exist today which sell this fake coat of arms accompanied with printed page of mostly out of date and sometimes incorrect genealogy data. In our quest to learn more about our family heritage, it is advisable to contact the ‘van der Walt family bond’ or a reputable and recognized researcher. In the early seventies a van der Walt coat of arms, in embossed copper artwork appeared on the market claiming that it was the original design. The van der Walt Bond at the time, contacted the ‘Nederlandse Rijksargief’ and discover that the coat of arms was registered to a member of the family name ‘Walta’.

Another misleading source is from an American based company selling a so called ‘World book of the Vanderwalts’ which is a total fraudulent publication.

The law and coat of arms

The law on Heraldry in South Africa offer protection since June 1963 to all registered coat of arms and it is an offence since 1980 to supply a coat of arms to anyone unless a valid certificate, issued by the Buro of Heraldry is in the possession of the supplier. Buying artwork and data at flea markets and other curious outlets must be avoided at all cost unless such a certificate can be shown.

 

Oorspronklike familiewapen
Die ontwerp van ʼn nuwe familiewapen moet aan streng reëls voldoen. Net primêre kleure, basiese skild vorms en erkende simbole mag gebruik word. Die Buro van heraldiek in Pretoria beskik oor die vermoë om die wapen te ontwerp en te registreer  vir voornemende applikante.

 

To design a new coat of arms

A family crest or coat of arms must adhere to strict rules in the designing process. Only primary colours, basic shield and recognized symbols must be used. The Buro of Heraldry in Pretoria, have the facility to undertake the design and the registering of new coat of arms on behalf of the applicant.

Bronne:

  1. Die familie Van der Walt in Suid Afrika, opgestel deur C.M. van der Walt, E.J van der Walt en T.S.P. van der Walt, Raad van Geesteswetenskaplike Navorsing, 1989. 
  2. Buro van Heraldiek.