Geregistreerde Familiewapen
Registered Coat of Arms
Familiewapen soos algemeen in gebruik
Coat of Arms in everyday use.
Die blasoneering (beskrywing van die wapen
lui soos volg:
Verdeel: regs (van AGTER die skild gekyk) ʼn halwe Friese adelaar (wat natuurlik altyd swart is) (op ʼn
oranje agtergrond), links in blou ʼn Fleur-de-lis in goud, en ʼn skildhoof gedeel van die een in die ander
(die skildhoof is dus regs blou en links oranje)
Hierdie wapen vorm dus nou die basis van
ʼn Van der Walt-wapen.
Die van der Walt wapen soos vertoon op die webblad is in die naam van die van der Walt Bond geregistreer
as ʼn organisasie. Persone wat die wapen graag wil vertoon is welkom, solank dit vir persoonlike doeleindes is.
ʼn Individu kan miskien byvoorbeeld ʼn helmet, louriere en simbole bysit as hulle dit wil personifieer. Dit is egter
logies dat dit dan ʼn nuwe ontwerp sal wees en dat dit geregistreer moet
word by die Buro van Heraldiek.
Betekenis van die simbole
Die halwe adelaar verteenwoordig die
adelaar wat op die Friesiese nasionale wapen verskyn.
Die fleur-de-lis verteenwoordig die stammoeder, Johanna Weyers se land van herkoms (Frankryk) ten tye
van die registrasie van die wapen. Navorsing wat gedoen was daarna het aan die lig gebring dat sy nie van Franse
afkoms was nie maar moontlik van Batavia.
Die blou en oranje agtergronde weerspieël van die kleure op die vlag van die VOC. Daar is twee variasies van
die wapen soos getoon op die webwerf. Al twee is aanvaarbaar. Die koste verbonde aan die druk van ʼn ekstra
kleur (oranje) het heelmoontlik veroorsaak dat die wapen met oorheersend geel en blou die mees algemene een
in gebruik is.
Inleiding
Die word “Familiewapen” is gewoonlik
misleidende.
Familiewapens word geregistreer deur ʼn individu en nie ʼn familie nie. Mense met dieselfde van en ook a
fstammelinge van die stamvader het geen kleim op so ʼn wapen nie.
Na die Middeleeue het die heersende families in die dorpe die reg gehad om kontrakte te sluit met ander of
instansies. Aangesien handtekeninge eers in gebruik gekom het in die sestiende eeu het die adel hulle
familiewapen in die vorm van ʼn seel op die kontrak af gedruk om dit te bekragtig. Die handelsdrywers wat
egter geen familiewapen besit het nie, het ʼn handelsmerk gebruik, omkring deur sy naam. Dit het egter nie
lang geneem nie of hulle het dit op ʼn skild gewys en dit daar deur geheraldiseer om sodoende hulle status te
verhoog.
Die feit is dat die meeste van ons voorvaders was boere, soldate en arbeiders en het dus nooit nodig gehad
om in kontrak te verbind nie. Dit is dan ook waar dat Gaele van der Walt se voorouers boere was in Friesland
en dat daar dus geen familiewapen bestaan het vir die van
nie.
Die oorerflikheid van die wapen
Dit is ʼn grondbeginsel van wapenvoering dat wapens in die direkte lyn van geslag na geslag oorgeërf word.
Slegs diegene wat bewys kan lewer dat hulle direkte afstammeling is van die persoon kan aanspraak maak
op so ʼn geregistreerde wapen.
Belangstelling in die heraldiek
Oor die afgelope eeu was daar ʼn besliste herlewing van belangstelling in heraldiek en het baie mense opnuut
na ʼn egte “familiewapen” gesoek, maar dikwels tevergeefs. In stede daarvan dat bestaande argiefbronne
behoorlik geraadpleeg was, het baie mense verkies om ʼn makliker pad in te slaan. In vele gevalle is net ʼn
gedrukte heraldiese versamelwerk oopgeslaan en is enige wapen wat daar toevallig met dieselfde van
vermeld staan, sonder veel, indien enige, bedenkinge oorgeneem. Die feit dat baie van ons Suid-Afrikaanse
stamvaders maar gewone boere, soldate of ambagsmanne was en nie ʼn behoefte om wapens te voer gehad
het nie, het die posisie vererger. In Suid-Afrika was dit veral die Nederlander J.B. Rietstap se Armorial General
wat as bron vir hierdie wapenoornamens gedien het. Hierdie wapenoornames het sy hoogtepunt bereik in
die reeks genealogiese artikels wat in die uitgawe van ‘Die Brandwag’ in 1944 gepubliseer was. So ʼn
bekendheid het hulle verwerf, dat ʼn klein nywerheid ontstaan het om hierdie nuwe “familiewapens” in kleur te
druk of om op borde en ander voorwerpe af te beeld en aan die publiek te verkoop. Hierdie onbewese
wapens kan mens vandag
amper in elke huis in Suid-Afrika raakloop.
Valse familiewapens
Daar is besighede wat nog steeds hierdie vals familiewapens gepaardgaande met verkeerde genealogiese
data aan die publiek verkoop. In die vroeë sewentiger jare het die sogenaamde ‘van der Walt’ wapen in
uitgedrukte koper verskyn onder die dekmantel dat dit die oorspronklike wapen is. Die bond het in daardie
jare die Nederlandse Rijsargief gekontak en navele gesoek kon geen wapen vir die van opgespoor word nie.
Die afdruk wat verkoop was aan baie vangenote was vir die familie met die van Walta. Dus ʼn algehele
vervalsing. Vandag nog is daar Amerikaanse organisasie wat verkeerde genealogiese inligting oor die internet
verkoop onder die naam “World book of the Vanderwalts”. Van genote moet verkieslik die bond kontak vir
die korrekte geregistreerde inligting om
teleurstelling en onnodige koste te vermy.
Sedert Junie 1963 bied die Heraldiekwet egter regsbeskerming vir geregistreerde wapens en dit is sedert
1980 ʼn oortreding van die Wet om ʼn “familiewapen” te “verskaf”, tensy die verskaffer oor ʼn sertifikaat van
egtheid, uitgereik deur die
Staatsheraldikus, beskik.
Hierdie verbod sluit o.a. ook in die verkoop van items soos gedrukte of geskilderde wapens, rekenaaruitdrukke
daarvan, glas of kristalware waarop wapens gegraveer is, wapens in hout uitgekerf, wapens van
gebrandskilderde glas, ens.
Oorspronklike familiewapen
Die ontwerp van ʼn nuwe familiewapen moet aan streng reëls voldoen. Net primêre kleure, basiese skild
vorms en erkende simbole mag gebruik word. Die Buro van heraldiek in Pretoria beskik oor die vermoee
om die wapen te ontwerp en te registreer vir voornemende applikante.
Valse van der Walt wapen.
False coat of Arms
Meaning
of the symbols
The half eagle represents the Friesian eagle which appears on their national coat of arms.
The Fleur-de-lis represents France, Johanna Weyers’s country of origin at the time of registration.
Research done at a latter stage on her back ground revealed that her family was not from France but
possibly from Batavia.
Colour
representation
The Friesian eagle and the Fleur-de-lis are shown in their original colours.
The blue and the orange back ground on
the shield reflects some of the colours of the VOC’s
(VereenigdeG’octroijeerde Oost-Indische Compagnie) flag.
There are two variations of coat of arms shown on the web site. Both colour variations are exceptable.
Printing cost was probably the reason for using the design without any orange. This design is most commonly
used by the ‘Bond’.
The history of the Family crest
Family crests/coats-of-arms are often misunderstood
Few families world wide have one to which all members are entitled to. People with the same surnames or
descends from the same progenitor, does not mean entitlement.
The van der Walt coat of arms shown on the web site is register in the name of the ‘van der Walt Bond’ as
an organization. Persons carrying the surname are welcome to display it in their homes, but are not allowed
to use it for commercial purposes. If an individual wants to add a helmet and other symbols it will obviously
become a new design and must therefore be registered at the Buro of Heraldry. In other words, the design
can be used as a basis to add new features for new registration.
After the Middle Ages, members of the ruling families in the towns could enter into contracts and had to seal
their deeds because, till well into the sixteenth century, signatures were seldom used. He who belongs to an
old family put his arms on the seal, and those who had no arms first used simple merchant’s marks,
surrounded by their name, for the same purpose. The ordinary citizens, who had first used merchant’s marks,
usually ‘heraldized’ them soon afterwards, by placing them on a shield.
The fact is that most of our South African forefathers were only farmers, soldiers and tradesmen and never
had the need to enter into contract. This is also true for Gaele van der Walt’s forbearers in Friesland and
had therefore no family crest or coat of arms.
Heraldic
award
One of the most important ground rules is that a coat of arms can be inherited by the eldest son on the
father’s side. Only the direct descendent can claim, with proof, the use of such a coat of arms and not all
those that carry the surname or other family members. It is granted to a person or organization and NOT
to a family as most believe.
Interest
in heraldry
A renewed interest developed in South Africa in the first half of the last century. It was mostly the works
of the Dutchman J.B. Rietstap, entitled ‘Armorial General’ which serves as a source for coat of arms. No
proper research was done at that time to ensure that the designs actually match the relevant surnames. This
practise reached its peak in 1944 when articles of coat of arms and genealogy data started to appear in the
magazine, ‘Die Brandwag’. The popularity under the South Africans was so great that a small industry was
born out of this. Colour prints, copper artwork and printing on objects can still be found in many homes today.
False
coat of arms and family trees
Small enterprises still exist today which sell this fake coat of arms accompanied with printed page of mostly
out of date and sometimes incorrect genealogy data. In our quest to learn more about our family heritage,
it is advisable to contact the ‘van der Walt family bond’ or a reputable and recognized researcher.
In the early seventies a van der Walt coat of arms, in embossed copper artwork appeared on the market
claiming that it was the original design. The van der Walt Bond at the time, contacted the ‘Nederlandse
Rijksargief’ and discover that the coat of arms was registered to a member of the family name ‘Walta’.
Another misleading source is from an American based company selling a so called ‘World book of the
Vanderwalts’ which is a total fraudulent publication.
The
law and coat of arms
The law on Heraldry in South Africa offer protection since June 1963 to all registered coat of arms and
it is an offence since 1980 to supply a coat of arms to anyone unless a valid certificate, issued by the
Buro of Heraldry is in the possession of the supplier.
Buying artwork and data at flea markets and other curious outlets must be avoided at all cost unless such
a certificate can be shown.
To
design a new coat of arms
A family crest or coat of arms must adhere to strict rules in the designing process. Only primary colours,
basic shield and recognized symbols must be used. The Buro of Heraldry in Pretoria, have the facility to
undertake the design and the registering of new coat of arms on behalf of the applicant.
Bronne:
1. Die
familie Van der Walt in Suid Afrika, opgestel deur C.M. van der Walt,
E.J van der Walt en T.S.P. van der Walt, Raad van Geesteswetenskaplike
Navorsing, 1989.
2. Buro van Heraldiek.