Die geboorte van Petrusville 1876

Die eerste paragraaf van die eerste notule 2 Oktober 1876:
“Ooreenkomst tot het oprigting van een dorp de heeren Johannes Christiaan van der Walt jnr en Jacobus Carolus Lodewikus van der Walt jnr, eigenare van de plaats Rhenosterfontein in de afdeling Hopetown, Veldcornetschap Noordmiddenveld hebben beslote en besluiten heden by dezen eene dorp op te rigten op hunne plaats Rhenosterfontein voornoemt.”
Bogenoemde eienaars stel nog lede aan om saam in die dorpskomitee te dien. Hulle is P.J. Venter, P.J. van der Walt, I.G. Visagie, A.J. de Clerk en C.C. van der Walt. P.J. Venter word eenparig as die voorsitter gekies en P.J. van der Walt as sekretaris.
Die broers J.C. van der Walt en J.C.L. van der Walt het bepaal dat geeneen van die lede wat hulle aangestel het, aanspraak kan maak op die boedel van P.J. van der Walt, hulle vader nie. Die lede word vrygestel van alle geldelike verpligtinge en die eienaars onderneem om alle koste “door de dorp veroorsaakt uit onze eigene zakken te betalen.”

Grondleggers1


Oupa Lodewyk links en Chrisjan van der Walt regs.
Grondleggers van die dorp Petrusville

Die here J.C. van der Walt en J.C.L. van der Walt verkoop 7000 morge (5995,5 ha) van hul plaas Rhenosterfontein as dorpseiendom teen £6500 (R1300 in 1981). Hulle moes self die erwe verkoop totdat die bedrag van £6500 ingevorder is.
In die begin is daar 239 erwe opgemeet waarvan 163 op ‘n kaart geteken is en 150 ten noorde daarvan wat later opgemeet sou word – altesaam dus 552 erwe.
Sou dit gebeur dat die twee here nie die gemelde som uit die verkoop van erwe verhaal nie, moes hulle maar tevrede wees met wat hulle uit verkoop van die 552 erwe gemaak het, en sou dus geen aanspraak meer hê op inkomste uit die dorp nie.
Hier was alreeds ‘n klomp mense woonagtig en die eienaars wys toe “de oude dakhuis” voorlopig as ‘n noodkerk aan. Die voorwaardes sou later bepaal word. Die kerk en pastorie-erf en die markplein gee die eienaars as eiendom aan die N.G. Kerk, vry van belasting, asook erwe 87, 88, 24, 25 (huidige nommers 93, 94, 95).
Die eienaars gee ook nog 150 erwe aan die N.G. Kerk wat tot voordeel van die kerk gebruik kon word. Die erwe was suidwes van die dorp en moes nog opgemeet word.
Die gekose lede van die komitee het elkeen ‘n watererf vir hulle dienste gekry wat oor twee jaar sou strek. Die nuutgestigte dorp sou eiendom van die twee broers bly totdat ‘n kerkraad gekies word, dan moes die dorpsregte op die naam van die kerkraad getransporteer word. Indien vyf lede van die komitee ‘n sitting bywoon sou dit ‘n kworum wees.
Die ou Kerkhof, geleë aan die oostekant van die Grootkop en aan die voet van die randtjies suid van die dorp, sou die eiendom  van die eienaars of komitee bly. Die nuwe kerkhof wat nog aangewys sou word, sou die eiendom van die N.G. Kerk wees, vry van belasting.
Die eienaars hou ook al die ou geboue volgens die bakens uit, nl. Die woonhuis, waenhuis, meule, die stal en keldergebou, die skeerhuis en smidswinkel, ook 20 voet (6,09m) vierkant grond aan die westekant van die woonhuis.
Niemand sou bosse sonder verlof van die komitee mag afkap nie. Die komitee besluit ook om ‘n kommisie uit die N.G. Kerkraad van Philipstown uit te nooi om op 16 Januarie 1877 ‘n vergadering by te woon om te sien of ‘n ooreenkoms nie aangegaan kon word om ‘n selfstandige gemeente te stig nie. Ook wou die komitee onderhandel met die Kerkraad of kommisie om gereelde dienste hier te hê, asook Nagmaal en wel deur die eerwaarde heer J.P. Jordaan, die leraar van Philipstown.
Aan die einde van die notule het al sewe lede hulle name geteken.
Op 16 Januarie 1877 word die tweede vergadering gehou en die heer J.Wykeham as kassier aangestel. Hy moes transportaktes van die erwe uitreik en was verantwoordelik vir alles wat gedoen moes word, ook vir alle uitgawes en inkomste uit die verkoopte erwe.
Op die vergadering lees die sekretaris twee briewe voor, waarvan een geskryf was deur die Komitee en een deur die N.G. Kerkraad van Philipstown. Die brief van die Komitee was onderteken deur P.J. van der Walt en A.J. de Clerk en die van die N.G. Kerkraad deur J.P. Jordaan.
Verwysing:  Petrusville eeufees-gedenkalbum 1881 - 1981.